ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ:

Κατά τη Ρωμαϊκή περίοδο παρατηρείται έντονη οικοδομική δραστηριότητα στην Παλαίπαφο. Αυτό μαρτυρείται από τα πολλά ερείπια Ρωμαϊκών οικιών που εντοπίστηκαν στην περιοχή. Ορισμένες από τις οικίες είναι πλούσιες και διακοσμημένες με ψηφιδωτά. Τέτοιες οικίες ανασκάφηκαν και σε κοντινή απόσταση στα δυτικά του Ρωμαϊκού ιερού.

Μια από τις οικίες κοντά στο ιερό χρονολογείται στον 1ο αιώνα μ.Χ. με διάφορες φάσεις ανοικοδόμησης. Η οικία έχει στο κέντρο ένα αίθριο με κιονοστοιχίες και γύρω του διατάσσονται τα δωμάτια της οικίας. Η αίθουσα στο κέντρο διακοσμείται με ψηφιδωτό δάπεδο όπως και άλλα δωμάτια της οικίας.

Στην περιοχή βορειοδυτικά ανευρέθηκαν και άλλες οικίες της ρωμαϊκής περιόδου οι οποίες εγκαταλείπονται και σταδιακά καταρρέουν. Τον 16ο αιώνα κτίζεται στα ερείπια τους ένα βυζαντινό εκκλησάκι αφιερωμένο στον Άγιο Νικόλαο. Πρόκειται για ένα μικρό μονόχωρο εκκλησάκι με μια αψίδα. Τον 18ο αιώνα το εκκλησάκι καταστρέφεται από φωτιά και το μόνο που διακρίνεται είναι το κάτω μέρος της ημικυκλικής αψίδας και του κλίτους. Η Αγία Τράπεζα θα βρισκόταν κάτω από την αψίδα και θα την στήριζαν Ρωμαϊκοί κίονες, από τους οποίους σώζεται ένας.