ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ:

Το αρχαίο νεκροταφείο, γνωστό ως «Τάφοι των Βασιλέων» βρίσκεται εκτός των τειχών της πόλης, στο βόρειο τμήμα της νεκρόπολης της Νέας Πάφου. Πρόκειται για μια σειρά από εντυπωσιακούς ταφικούς χώρους λαξευμένους στο βράχο που χρησιμοποιήθηκαν κατά την Ελληνιστική και Ρωμαϊκή περίοδο (3ος αι. π.Χ. - 4ος αι. μ.Χ.). Αν και ονομάστηκαν Τάφοι των Βασιλέων εξαιτίας του μεγέθους και της εντυπωσιακής τους κατασκευής, οι λαξευτοί αυτοί τάφοι μέχρι πρόσφατα δεν είχε αποδειχθεί ότι έχουν σχέση με βασιλικές ταφές. Φαίνεται ότι αποτελούσαν χώρο ταφής Πτολεμαίων αξιωματούχων και της τοπικής αριστοκρατίας της Πάφου.

Ο χώρος αρχικά αλλά και κατά τη διάρκεια της χρήσης του χρησιμοποιούνταν ως λατομείο, γεγονός που τεκμηριώνεται από τα ευδιάκριτα σημάδια στους βράχους. Το δομικό υλικό της περιοχής χρησιμοποιήθηκε για την οικοδόμηση της Νέας Πάφου, της νέας πρωτεύουσας του νησιού κατά την Ελληνιστική και Ρωμαϊκή περίοδο. Αρκετοί τάφοι της νεκρόπολης τροποποιήθηκαν και ξαναχρησιμοποιήθηκαν κατά τη Ρωμαϊκή περίοδο. Κάποια ταφικά συμπλέγματα φαίνεται ότι συνέχισαν να είναι σε χρήση μετά τη Ρωμαϊκή περίοδο, συγκεκριμένα κατά την πρώιμη Βυζαντινή περίοδο ως υπόγειοι χώροι λατρείας των πρώτων Χριστιανών. Ο βορειότερος τάφος (Τάφος 7) μάλιστα είναι γνωστός με την ονομασία Παλιοεκκλησιά, γεγονός που υποδηλώνει τη χρήση του ως χώρου λατρείας. Η χρήση της περιοχής αποδεικνύεται και αργότερα, κατά τους Μεσαιωνικούς χρόνους, όταν ορισμένοι τάφοι (π.χ. οι τάφοι 4, 5 και 7) επαναχρησιμοποιούνται ως οικίες και εργαστήρια.

Τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι κάθε οικογένεια είχε το δικό της χώρο ταφής, ο οποίος συνήθως αποτελούνταν από ορθογώνιο περίβολο με διαφορετικών τύπων τάφους. Ο τάφος κάθε νεκρού οριζόταν από επιτύμβιους κιονίσκους, αλλά δεν διασώθηκε οποιαδήποτε επιγραφή.

Κατάλοιπα προσφορών έχουν βρεθεί μπροστά και πάνω από τάφους τα οποία υποδεικνύουν τα ταφικά έθιμα της εποχής. Χαρακτηριστικά ευρήματα αποτελούν τα υπολείμματα προσφορών πουλιών και αβγών, φρούτων και ξηρών καρπών, που τοποθετούνταν σε μικρά αγγεία μέσα στους τάφους.

Η αρχιτεκτονική των τάφων μιμείται εκείνη των οικιών, όπως είναι γνωστή από παρόμοιου τύπου μνημεία στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου. Το κάθε ταφικό σύνολο αποτελείται από έναν κλιμακωτό δρόμο (πέτρινη σκάλα που οδηγεί στο εσωτερικό του τάφου) και ένα κεντρικό αίθριο, γύρω από το οποίο βρίσκονται οι νεκρικοί θάλαμοι με τις ταφικές θήκες. Στο χώρο συναντούμε επίσης απλούς τάφους ορθογώνιου σχήματος σκαμμένους στον βράχο και θαλαμοειδείς τάφους με δρόμο και έναν ή δύο ταφικούς θαλάμους μέσα στους οποίους υπήρχαν οι ταφικές θήκες. Ο χώρος αυτός, όπως και το αρχαιολογικό πάρκο της Κάτω Πάφου, περιλαμβάνονται στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της ΟΥΝΕΣΚΟ.