ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ:
Η Αμαθούντα υπήρξε μια από τις αρχαίες πόλεις-βασίλεια του νησιού, με ιστορία που χρονολογείται από τον 11ο αιώνα π.Χ. Σύμφωνα με την παράδοση, ιδρυτής της ήταν ο Κινύρας, μυθικός βασιλιάς και ιερέας της Αφροδίτης. Η Αμαθούντα υπήρξε σημαντικό θρησκευτικό κέντρο, ιδιαίτερα για τη λατρεία της Αφροδίτης, το ιερό της οποίας αποτελούσε πόλο έλξης.
Τα γεωγραφικά της όρια περιλάμβαναν φυσικό λιμάνι, καλλιεργήσιμη, δασώδη και χαλκοφόρο γη. Η πόλη γνώρισε οικονομική άνθιση χάρη στις εμπορικές συναλλαγές που διατηρούσε με την Ανατολή, την Αίγυπτο και το Αιγαίο. Οι αρχαιολογικές ανασκαφές έχουν φέρει στο φως εντυπωσιακά κτήρια (χώρους λατρείας, διοικητικό κέντρο, δημόσια λουτρά και μια μεγαλοπρεπή Αγορά). Απο τα πιο σημαντικά ευρήματα είναι τα δύο μεγάλα λίθινα αγγεία ύψους σχεδόν δύο μέτρων εκ των οποίων το ένα εκτίθεται σήμερα στο Λούβρο.
Η Αμαθούντα αντανακλά την πολιτιστική πολυμορφία της Κύπρου, με επιρροές από τους πολιτισμούς της ανατολής και δύσης. Κατά την Αρχαϊκή και Κλασική περίοδο η Αμαθούντα εξελίσσεται σε ένα πλήρες, πολυσύνθετο, αστικοποιημένο πολιτειακό κέντρο.
Κατά την Ελληνιστική περίοδο, όταν η Κύπρος περνά πλέον στα χέρια των Πτολεμαίων, το οικονομικό και διοικητικό μάλλον κέντρο της πόλης μεταφέρεται στους ανατολικούς πρόποδες της ακρόπολης, δίπλα από την μνημειακή αγορά.
Τον 4ο αι. μ.Χ. η πόλη είναι ήδη Χριστιανική και υπάρχουν γραπτές αναφορές στον επίσκοπο Αμαθούντος, Μνημόνιο. Στα τέλη του 6ου αιώνα μ.Χ., στην θέση του αρχαίου ιερού στην κορυφή της ακρόπολης οικοδομείται μια χριστιανική βασιλική. Κατά τις αραβικές επιδρομές η πόλη πολιορκείται παρά τις προσπάθειες της να αμυνθεί, και έτσι η θέση εγκαταλείπεται περί τον 7ο αιώνα μ.Χ.